گروه علوم زیست گیاهی

آزمایشگاههای گروه علوم زیست علوم گیاهی

گروه علوم زیست گیاهی دارای 9 آزمایشگاه آموزشی، پژوهشی و آموزشی-پژوهشی می باشد که در زمینه های مختلف و مرتبط با علوم گیاهی مشغول فعالیت می باشند و در زیر اجمالا به توضیح عملکرد آنها پرداخته می شود.

1-     سیستماتیک ملکولی:

این آزمایشگاه به کارهای پژوهشی اختصاص داشته و در آن مطالعات ملکولی در زمینه ژنتیک جمعیتها و فیزیولوژی ملکولی نظیر اساس ملکولی تنشهائی چون شوری انجام می گیرد. استفاده از تکنیکهای PCR و الکتروفورز به منظور تعیین توالی نواحی ژنومی مختلف با کاربرد در ژنتیک جمعیت و فیزیولوژی ملکولی اساس کار در این آزمایشگاه را تشکیل داده و مطالعات ملکولی عموما با استفاده از نشانگرهای ISSR و RAPDs صورت می گیرد. اجرای پایاننامه های دانشجویان تحصیلات تکمیلی و طرحهای پژوهشی همکاران از عمده فعالیتهای این آزمایشگاه می باشد.

 

2-    سیستماتیک کلاسیک و گیاهشناسی:

در این آزمایشگاه کلاسهای آموزشی دوره های کارشناسی زیست شناسی برگذار می گردد. آزمایشگاه سیستماتیک کلاسیک و گیاهشناسی دارای هرباریوم شامل تیره های مختلف از گیاهان با جنسهای گوناگون از هریک می باشد که برای آشنائی دانشجویان با تیره ها، جنسها و گونه های گیاهی مورد استفاده قرار می گیرد. شناسائی گونه های گیاهی برای همکاران مختلف از دیگر خدماتی می باشد که در این آزمایشگاه ارائه می گردد. منابع مهم برای شناسائی گیاهان از قبیل فلور رنگی ایران تالیف مرحوم دکتر احمد قهرمان و فلورا ایرانیکا تالیف ......... و فلور ترکیه تالیف ......... در آزمایشگاه موجود بوده و مورد استفاده کاربران قرار می گیرد.

 

3-    بیوشیمی ملکولی:

این آزمایشگاه به کارهای پژوهشی اختصاص داشته و پایاننامه های دانشجویان تحصیلات تکمیلی و کارشناسی و همچنین طرحهای پژوهشی در این آزمایشگاه به اجرا در می آید. عمده های زمینه های علمی مورد پژوهش در این آزمایشگاه شامل موارد زیر است:

-         استخراج انواع عصاره های گیاهی به منظور بررسی کمی و کیفی آنها و همچنین مطالعات تاثیرات آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی عصاره ها.

-         مطالعات فیزیولوژیک و بیوشیمیائی پاسخ گیاهان به تنشهای محیطی نظیر شوری و خشکی.

-         مطالعه سینتیکی فعالیت آنزیمها به منظور بررسیهای فیزیویولوژیکی پاسخ گیاهان به تنشهای محیطی.

-         مطالعه روشهای زیستی حذف ترکیبات آلاینده از محیط با استفاده از گیاهان بویژه جلبکها.

-         مطالعات اکوفیزیولوژیک جمعیتهای مختلف گیاهی با استفاده از آنالیز ترکیبات گیاهی.  

دستگاه طیف سنجی مرئی – فرابنفش (UV-visible spectrophotometer) و سوکسله از جمله تجهیزات اساسی و پر کاربرد در این آزمایشگاه می باشد.

 

4-    کشت سلول و بافت:

این آزمایشگاه پژوهشی و آموزشی است و در آن نه تنها پژوهش های مربوط به پایاننامه های دانشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی و طرحهای پژوهشی به مرحله اجرا در می آید، بلکه بخش عملی دروسی نظیر کشت بافت و سلول ارائه می گردد. مهمترین زمینه های پژوهشی در این آزمایشگاه به شرح زیر است:

-          کشت سلولها و بافتهای گیاهی بویژه گیاهان داروئی با هدف تولید، استخراج و شناسائی ترکیبات فعال زیستی گیاهی

-         ریزازدیادی گیاهان در شرایط در شیشه

-         ازدیاد گیاهان آبزی جهت استفاده از آنها در رفع آلودگی های آب

 

مهمترین امکانات این آزمایشگاه دستگاه های ژرمیناتور، انکوباتور، لامینار فلو و انواع میکروسکوپ و لوپ های تحقیقاتی می باشد.

 

5-    سیتوشیمی گیاهی:

این آزمایشگاه صرفا پژوهشی بوده و مطالعات مربوط به تکوین و نمو گیاهان و همچنین بررسیهای سیتولوژیک و سیتوشیمیائی گیاهی به انجام می رسد. انجام طرحهای پژوهشی و همچنین اجرای کارهای عملی پایاننامه های دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی از عمده فعالیتهای پژوهشی این آزمایشگاه می باشد. تهیه برشها و مقاطع نازک توسط میکروتوم از بافتهای مختلف گیاهی برای مطالعه در میکروسکپ نوری از فعالیتهای رایج در این آزمایشگاه به حساب می آید.

 

6-    آزمایشگاه میکروسکپ:

این آزمایشگاه صرفا پژوهشی می باشد و جهت تهیه تصاویر میکروسکوپی با وضوح بالا در سطح میکروسکوپ نوری (زمینه تاریک، پلاریزان و فلوئورسنس و استرو میکروسکوپ) مورد استفاده پژوهشگران قرار می گیرد.

 

 

7-    فیزیولوژی گیاهی:

آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهی مجموعه ای از فضاهای آموزشی و پژوهشی است که در کنار اجرای دروس عملی دانشجویان دوره کارشناسی، پژوهش های دوره کارشناسی ارشد و دکتری در زمینه های مختلف فیزیولوژی گیاهان نیز در آن انجام می شود. مطالعات پژوهشی در این آزمایشگاه در چهار زمینه عمده تغذیه معدنی گیاهان، فیزیولوژی تنش در گیاهان، اکوفیزیولوژی گیاهان و همزیستی گیاهان با میکروارگانیسم ها انجام می گردد.

الف- تغذیه معدنی گیاهان: در شرایط کنترل شده اتاق رشد و محیط هیدروپونیک فیزیولوژی تغذیه ای در گیاهان با تکیه بر عناصر فسفر، روی و بور بررسی شده و همچنین نقش عناصر مفید شامل آلومینیوم، سلنیم و سیلیکون در تحمل تنش های مختلف مطالعه می شود.

ب‌)    فیزیولوژی تنش در گیاهان: تنش های مختلف محیطی از جمله شوری، خشکی، شدت های بالای نور و نور فرابنفش از نظر اثر بر متابولیسم و رشد گیاهان و فتوسنتز مورد مطالعه قرار می گیرند. تاثیر تنش های مختلف در القای مسیر فتوسنتزی کراسولاسه ای در گونه های مستعد نیز مورد بررسی قرار می گیرند.

ج‌)      اکوفیزیولوژی گیاهان: رشد گیاهان اندمیک در منطقه و سازش یافته با شرایط نامساعد خاک و اقلیم، علاوه بر محیط طبیعی در کشت های گلدانی مورد مطالعه قرار گرفته و دلایل فیزیولوژیک این سازگاری ها بررسی می شوند.

د‌)       همزیستی گیاهان با میکروارگانیسم ها: همزیستی گیاهان با باکتری ها و قارچ هاموجب استفاده گیاهان از منابع عناصر غذائی در اتمسفر و خاک می شود. علاوه بر این، تحمل تنش های مختلف نیز با همزیستی هائی مانند میکوریزا افرایش می یاید. سازوکارهای افزایش کارآئی های چنین همزیستی هائی با استفاده از ژنوتیپ های بومی گیاهان زراعی و غیر زراعی و جدایه های محلی میکروارگانیسم ها مورد برررسی قرار می گیرد.

تکنیک ها و دستگاه های مورد استفاده در آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهی: امکانات اتاق رشد با شرایط 24 ساعته کنترل دما، فتوپریود و رطوبت، اندازه گیری فتوسنتز از نظر فلوئورسانس کلروفیل وتبادل گاز، اندازه گیری تمام عناصر غذائی و عناصر سمی مهم توسط دستگاه جذب اتمی، مطالعات میکروسکوپی با دوربین دیجیتال، اندازه گیری فعالیت آنزیم ها و متابولیت ها با دستگاه های اسپکتروفتومتر و اسپکتروفلورومتر.

 

8-    اکولوژی:

این آزمایشگاه آموزشی و پژوهش می باشد. اجرای برخی از کلاسهای عملی دروس دروه های کارشناسی زیست شناسی از قبیل آزمایشگاهای اکولوژی عمومی، خاکشناسی عمومی و جلبک شناسی از فعالیتهای مهم آموزشی این آزمایشگاه می باشد. وجود تعداد کافی از میکروسکپ و لوپ، انواع لامهای آماده از جلبک ها و قارچها و همچنین مولاژها و تابلوهای آموزشی اجرای این کلاسها را ممکن نموده است. انجام کارهای عملی پایاننامه های دانشجوئی و همچنین طرحهای پژوهشی از دیگر فعالیتهای این آزمایشگاه می باشد. زمینه های اصلی مطالعات صورت گرفته در این آزمایشگاه شامل موارد زیر است:

-           انواع مطالعات و آنالیزهای مربوط به مشخصات فیزیکی و شیمیائی خاک

-         مطالعات فیزیویولوژیک و بیوشیمیائی گیاهان در ارتباط با تنشهای محیطی

-         بررسیهای مربوط به آلودگیهای زیست محیطی شامل آلاینده های آلی و معدنی

-         مطالعات اکوفیزیولوژیک در ارتباط معضلات رایج منطقه

وجود اتاق کشت گیاهان با قفسه های مجهز به نور کافی در این آزمایشگاه امکان کشت و تیمار گیاهان را در زمینه های مختلف مطالعاتی فراهم نموده است.

 

9-    تشریح و مورفولوژی گیاهی:

این آزمایشگاه صرفا آموزشی بوده و مجهز به تعداد کافی از میکروسکپهای نوری، مولاژهای آموزشی و همچنین فراهم بودن شرایط لازم برای تهیه و رنگ آمیزی مقاطع نازک میکروسکپی باعث شده است تا کلاس عملی دروس تشریح و مورفولوژی گیاهی در این آزمایشگاه انجام گیرد. در این آزمایشگاه علاوه بر آموزش دوره های کارشناسی زیست شناسی، کلاسهای عملی سایر رشته های از قبیل برخی از رشتهای کشاورزی نیز برگذار می گردد.